Obszar tematyczny językoznawstwa kognitywnego: krótki przegląd
Językoznawstwo kognitywne to nowoczesna szkoła myśli językowej i działalności praktycznej. Obszar badań językoznawstwa kognitywnego to relacja między językiem naturalnym, umysłem a doświadczeniem społeczno-fizycznym. Ta gałąź językoznawstwa została założona w latach 70. XX wieku (Fillmore, 1975; Lak…
KseniyaTłumaczenie tekstów o tematyce ogólnej6 min czytania8 449 przeglądów0Językoznawstwo kognitywne to nowoczesna szkoła myśli językowej i działalności praktycznej. Obszar badań językoznawstwa kognitywnego to relacja między językiem naturalnym, umysłem a doświadczeniem społeczno-fizycznym. Ta gałąź językoznawstwa została założona w latach 70. XX wieku (Fillmore, 1975; Lakoff & Thompson, 1975; Rosch, 1975) i powstała z niezadowolenia z wyników, jakie prezentowały formalne podejścia do języka, które dominowały w językoznawstwie i filozofii w tamtym czasie. Mimo że początki tego ruchu językoznawczego miały częściowo charakter filozoficzny, językoznawstwo kognitywne było jednak silnie wpływane przez koncepcje naukowe i badania naukowe innych nauk kognitywnych (które pojawiły się w latach 60. i 70.), szczególnie przez psychologię kognitywną.
Ten wpływ najlepiej odzwierciedlają prace poświęcone kategoryzacji społecznej, szczególnie w pracach Charlesa Fillmore'a w latach 70. (na przykład, Fillmore, 1975) oraz George'a Lakoffa w latach 80. (na przykład, 1987). Wcześniejsze tradycje (takie jak psychologia Gestalt) są również istotne, co wykazali Leonard Talmy (2000) i Ronald Langacker (1987). Na dodatek, teorie dotyczące neuralnych podstaw języka i ludzkiej zdolności poznawczej miały trwały wpływ na charakter i treść teorii językoznawstwa kognitywnego, od wczesnych prac poświęconych temu, jak struktura oka ogranicza system terminologii kolorów (Kay i McDaniel, 1978) do ostatnich prac pod tytułem "Neural Theory of Language" (Lakoff, 2005). W ostatnich latach teorie językoznawstwa kognitywnego stały się wystarczająco zaawansowane i szczegółowe, aby zacząć formułować przewidywania, które nadają się do testowania przy użyciu szerokiego zakresu zbieżnych metod z dziedziny nauk kognitywnych.
Wczesne badania dominowały w latach 70. i na początku lat 80. dzięki stosunkowo niewielkiej liczbie naukowców, którzy głównie (choć nie wyłącznie) prowadzili swoją pracę akademicką na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. W latach 80. badania językoznawstwa kognitywnego zaczęły zakorzeniać się w północnej Europie kontynentalnej, szczególnie w Belgii, Holandii i Niemczech.
Na początku lat 90. liczba badań w dziedzinie językoznawstwa kognitywnego w całej Europie i Ameryce Północnej rosła. Pojawiła się również dość liczna grupa badaczy, którzy mieszkali w różnych krajach i nazywali siebie 'językoznawcami kognitywnymi'. Po konferencji, która odbyła się w Duisburgu (Niemcy) w 1989 roku, powstało Międzynarodowe Stowarzyszenie Językoznawstwa Kognitywnego, a rok później założono czasopismo "Cognitive Linguistics". W słowach jednego z pionierów w dziedzinie językoznawstwa kognitywnego, Ronalda Langackera (1991b, s. xv), to wydarzenie 'oznaczało narodziny językoznawstwa kognitywnego jako solidnie ugruntowanego, świadomego ruchu intelektualnego'.
'Stronnictwo' lub 'obszar tematyczny' to słowa, które najdokładniej opisują istotę językoznawstwa kognitywnego, ponieważ nie reprezentuje ono jasno sformułowanej teorii. Zamiast tego, językoznawstwo kognitywne jest podejściem, w którym przyjęto wspólny zestaw podstawowych zobowiązań i zasad przewodnich, prowadzących do powstania różnorodnego zakresu komplementarnych, częściowo pokrywających się (a czasem konkurencyjnych) teorii.
Celem tego artykułu jest prześledzenie niektórych głównych założeń i przekonań, które sprawiają, że językoznawstwo kognitywne jest odrębnym i wartościowym obszarem nauki. Spróbujemy również krótko przejrzeć główne obszary badań i budowania teorii, które charakteryzują językoznawstwo kognitywne, obszary, które czynią je jednym z najbardziej dynamicznych, ekscytujących i obiecujących kierunków filozoficznych myśli i praktyki naukowej we współczesnej nauce kognitywnej.
Dwa kluczowe zobowiązania językoznawstwa kognitywnego
Obszar tematyczny językoznawstwa kognitywnego charakteryzuje się dwoma fundamentalnymi zobowiązaniami (Lakoff, 1990). Oba leżą u podstaw orientacji naukowej i podejścia, które zostały przyjęte przez praktykujących językoznawców kognitywnych, a także hipotez i metodologii przyjętych przez dwa główne kierunki obszaru nauk kognitywnych: semantykę kognitywną i kognitywne podejścia do gramatyki (dyskusja tych zagadnień zostanie przedstawiona poniżej).
Zobowiązanie do generalizacji.
Pierwsza kluczowa koncepcja to Zobowiązanie do Generalizacji (Lakoff, 1990). Reprezentuje
pewne nastawienie do charakteryzowania ogólnych zasad, które mają zastosowanie do wszystkich aspektów języka naturalnego. Ten cel jest szczególnym przypadkiem standardowego zobowiązania w nauce i jest używany do poszukiwania najszerszych możliwych generalizacji. W przeciwieństwie do podejścia stosowanego w językoznawstwie kognitywnym, inne podejścia do badania języka często dzielą zdolność językową na wyraźne obszary, takie jak fonologia (dźwięk), semantyka (znaczenie słów i zdań), pragmatyka (znaczenie w kontekście rozmowy), morfologia (struktura słów), składnia (struktura zdań) itd. W konsekwencji, nie ma wystarczających podstaw do generalizowania w tych aspektach języka ani do badania ich wzajemnych relacji. To jest szczególnie charakterystyczna cecha językoznawstwa formalnego.
Językoznawstwo formalne stara się modelować język poprzez ustanowienie wyraźnych mechanicznych urządzeń lub metod, które działają na teoretycznych podstawowych elementach w celu reprodukcji wszystkich możliwych gramatycznych zdań danego języka. W ramach takich podejść zazwyczaj podejmuje się próby skonstruowania precyzyjnych sformułowań, przyjmując formalizm inspirowany informatyką, matematyką i logiką. Językoznawstwo formalne znalazło swoje ucieleśnienie przede wszystkim w pracach Noama Chomsky'ego (na przykład, jego prace z lat 1965, 1981, 1995) oraz w paradygmacie gramatyki generatywnej, a także w tradycji znanej jako semantyka formalna, inspirowanej filozofem języka Richardem Montague'em (1970, 1973; zobacz Cann, 1993, dla przeglądu).
W ramach językoznawstwa formalnego twierdzi się, że obszary takie jak fonologia, semantyka i składnia dotyczą zasad strukturalnych, które są zasadniczo różne
na podstawie różnych rodzajów podstawowych elementów. Na przykład, 'moduł' składniowy to obszar w ludzkim umyśle, który odpowiada za strukturyzowanie (montaż) słów w zdania, podczas gdy 'moduł' fonologiczny dotyczy montażu dźwięków w wzory dozwolone przez zasady danego języka, a także języka naturalnego w ogóle. To modułowe spojrzenie na umysł wzmacnia ideę, że dzielenie badań w dziedzinie nowoczesnego językoznawstwa na wyraźne gałęzie nauki jest całkowicie uzasadnione, nie tylko na podstawie praktyczności, ale także dlatego, że komponenty języka są całkowicie różne i, z punktu widzenia organizacji, nieporównywalne ze sobą.
Językoznawcy kognitywni uznają, że traktowanie obszarów takich jak składnia, semantyka i fonologia jako odrębnych może być dość użyteczne. Jednak biorąc pod uwagę Zobowiązanie do Generalizacji, językoznawcy kognitywni nie wychodzą z aksjomatu, że 'moduły' lub 'podsystemy' języka są zorganizowane w wystarczająco sprzeczne sposoby, ani że w rzeczywistości istnieją całkowicie oddzielne moduły. Tak więc, Zobowiązanie do Generalizacji reprezentuje zobowiązanie do badania, jak różne aspekty wiedzy językowej wyłaniają się z jednego zestawu ludzkich zdolności poznawczych, na podstawie których są ujawniane, a nie z założenia, że wiedza językowa jest generowana w ukrytych modułach umysłu.
Zobowiązanie do Generalizacji ma dość konkretne konsekwencje dla badań w dziedzinie języka. Po pierwsze, badania językoznawstwa kognitywnego koncentrują się na tym, co jest wspólne w różnych aspektach językowych, dążąc do ponownego wykorzystania skutecznych metod i wyjaśnień w odniesieniu do tych aspektów. Na przykład, tak jak leksykalne znaczenie słowa zawiera komponent prototypowy, istnieją dobre i mniej dobre przykłady referentów tych słów, związane w pewien szczególny sposób - w ten sposób różne badania zastosowały te same zasady do organizacji morfologii (na przykład, Taylor, 2003), składni (na przykład, Goldberg, 1995) i fonologii (na przykład, Jaeger & Ohala, 1984). Generalizowanie skutecznych wyjaśnień i interpretacji w różnych obszarach języka nie jest jedynie dobrą praktyką naukową - jest to również sposób, w jaki funkcjonowanie biologii jest ugruntowane; powtarzające się wykorzystanie już istniejących struktur do nowych celów, zarówno na poziomie ewolucji, jak i na poziomie rozwoju.
Po drugie, podejścia językoznawstwa kognitywnego często opierają się na 'podejściu pionowym' zamiast 'poziomym' do badania języka. Język można traktować jako strukturę składającą się z licznych wyraźnie wyrażonych warstw organizacji - struktura dźwiękowa, zestaw słów składających się z tych dźwięków, struktury składniowe, które te słowa tworzą, i tak dalej. Jeśli budujemy te warstwy jedna na drugiej, biorąc pod uwagę, że rozwijają się one przez dłuższy czas (jak warstwy ciasta), to podejścia modułowe w tym przypadku są poziome, w tym sensie, że jedna warstwa jest rozważana i badana od wewnątrz - tak jak poziomy kawałek ciasta. Podejścia pionowe zapewniają bogatszy widok na język, biorąc pod uwagę dokładnie pionową część języka, która obejmuje fonologię, morfologię, składnię i, oczywiście, zdrową porcję semantyki na samym szczycie. Pionowa część języka jest zawsze w pewnym stopniu bardziej złożona niż pozioma - jest bardziej zmienna i zorganizowana - ale jednocześnie dostarcza możliwych wyjaśnień, które po prostu nie są dostępne z poziomego, modułowego punktu widzenia.
Załączone pliki
- когнитивная_лингвистика.docxDOCX, 23 Kb
Pliki są dostępne dla zarejestrowanych członków. Zaloguj się
24 Freelance
Gotowy, aby to wprowadzić w życie?
Zamieść projekt za darmo — freelancerzy odpowiadają z cenami i terminami, a płatność odbywa się przez bezpieczną transakcję.
Komentarze 0
Brak komentarzy — bądź pierwszy.